İşitme kaybı tedavisinde en önemli faktör erken teşhistir. Tanı ne kadar erken konur ve tedavi ne kadar erken başlatılırsa, başarı oranı o kadar yükselir. İşitme kaybının tanısı; Kulak Burun Boğaz (KBB) muayenesi, hastanın öyküsü ve odyolojik testlerle kolaylıkla konulabilir. Tedavi edilmediğinde iletim tipi işitme kaybı zamanla kalıcı işitme kaybına neden olabilir. Özellikle çocuklarda konuşma ve öğrenme problemleri ortaya çıkabilir. Gerekli görülen durumlarda Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve Manyetik Rezonans (MR) görüntüleme yöntemlerinden de yararlanılır. İşitme kayıpları temel olarak üç grupta incelenir:
İletim Tipi İşitme Kaybı Tedavisi
İletim tipi işitme kaybı, dış kulak ve orta kulak bölgesinde ses iletimini engelleyen sorunlara bağlı olarak ortaya çıkar. Bu tür işitme kayıpları çoğu zaman doğru ve zamanında tedavi ile tamamen düzeltilebilir.
İletim Tipi İşitme Kaybına Neden Olan Durumlar
- Dış kulak yolunu tıkayan buşon (kulak kiri)
- Orta kulak iltihapları (otitis media)
- Kolesteatomlu kronik otit
- Kulak zarı delinmeleri (perforasyon)
- Otoskleroz
- Östaki borusu tıkanıklığına bağlı orta kulakta sıvı birikimi (efüzyonlu otit)
- Kafa travmalarına bağlı orta kulak kanamaları
- İşitme kemikçiklerinde kireçlenme, kopma veya hareket kısıtlılığı
- Kulak kepçesi ve dış kulak yolu anomalileri
Tedavi Süreci Nasıl İlerler?
Tedavi, işitme kaybına neden olan probleme göre planlanır ve genellikle aşamalı olarak ilerler.
1.İlaç Tedavisi
Özellikle orta kulak enfeksiyonlarında ilk adım uygun antibiyotik, kortikosteroid ve destekleyici ilaç tedavisidir.
Enfeksiyonun zamanında tedavi edilmemesi durumunda kronik akıntılı kulak, kalıcı işitme kaybı ve hatta beyin içi komplikasyonlar gelişebilir.
- Tüp Uygulaması (Ventilasyon Tüpü)
İlaç tedavisine yanıt vermeyen veya tekrarlayan orta kulak sıvısı olan hastalarda kulak zarına küçük havalanma tüpleri yerleştirilir.
Tüpler genellikle 6 ay kulakta kalır ve sonra kendiliğinden düşer veya alınır.
Hastaların yaklaşık %90–95’inde düzelme sağlanır.
%5–10’luk küçük bir grupta sıvı tekrar edebilir ve ikinci kez tüp takılması gerekebilir. Tekrar eden vakalarda silikon T-tüp kullanılır ve bu tüpler en az 1 yıl, gerekirse 2 yıla kadar kulakta kalabilir.
- Cerrahi Tedavi
Aşağıdaki durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir:
- Kolesteatom
- Kulak zarı perforasyonları
- İşitme kemikçiklerinde kopukluk veya kireçlenme
- Kronik orta kulak hastalıkları
Bu ameliyatlarla ses iletimi yeniden sağlanabilir.
Kulak kepçesi anomalilerinde ise:
Estetik girişimler genellikle okul çağı öncesinde,
İşitmeye yönelik cerrahiler ise diğer kulağın işitmesi normalse daha ileri yaşlara ertelenebilir.
Son Aşama: İşitme Cihazı
Tüm medikal ve cerrahi seçeneklerin yetersiz kaldığı veya uygulanamadığı durumlarda işitme cihazlarıyla işitsel rehabilitasyon sağlanabilir.
Yaşlılığa bağlı işitme kayıplarının tedavisi
Prespiakuzi de denilen yaşlılığa bağlı işitme kayıplarında tedavi, işitme cihazları ile sağlanmaktadır.
Doğumsal işitme kayıpları: Konjenital işitme kayıpları da denilen doğumsal sağırlık tedavisi, işitme cihazları ve koklear implant denilen biyonik kulak ile gerçekleştirilmektedir. Ancak biyonik kulak daha çok ileri derecede işitme kaybı olan kişilere uygulanırken, hafif ve orta derecede işitme kayıplarında işitme cihazları tercih edilmektedir.
Yaşa Bağlı İşitme Kaybı (Presbiakuzi) Tedavisi
Yaşlanmaya bağlı işitme kaybı, iç kulaktaki duyu hücrelerinin zamanla yıpranması sonucu gelişir ve genellikle iki kulakta simetrik olarak görülür. Bu süreç yavaş ilerler ve kişi çoğu zaman kaybın farkına geç varır.
Özellikleri:
İnce sesleri duymakta zorlanma,
Konuşmaları özellikle kalabalık ortamlarda ayırt edememe,
Televizyon sesini artırma ihtiyacı.
Tedavisi:
Yaşa bağlı işitme kayıplarında medikal veya cerrahi bir geri döndürme yöntemi yoktur.
En etkili tedavi işitme cihazı ile rehabilitasyondur.
Düzenli işitme kontrolleri ve cihaz ayarlarının optimize edilmesi başarıyı artırır.
Doğumsal (Konjenital) İşitme Kayıplarının Tedavisi
Doğumsal işitme kaybı, tıbbi adıyla konjenital işitme kaybı, bireyin doğumdan itibaren işitme fonksiyonunun kısmen ya da tamamen kayıp olması durumudur. Erken tanı ve erken müdahale, çocuğun konuşma ve dil gelişimi açısından hayati önem taşır.
Bu nedenle günümüzde yenidoğan işitme tarama programları ile işitme kaybı mümkün olan en erken dönemde saptanmakta ve tedavi süreci hızla başlatılmaktadır.
Tedavi Yöntemleri
Doğumsal işitme kaybının tedavisi, kaybın derecesine ve tipine göre planlanır.
- İşitme Cihazları
Hafif ve orta derecede işitme kaybı olan bebek ve çocuklarda ilk tercih edilen yöntemdir.
Erken yaşta başlanan cihaz kullanımı, konuşma ve dil gelişimini büyük ölçüde destekler.
Düzenli odyolojik takip ve cihaz ayarlamaları tedavinin başarısı için kritiktir.
- Koklear İmplant (Biyonik Kulak)
İleri ve çok ileri derecede sensörinöral işitme kaybı olan bireylerde uygulanır.
İç kulağın hasarlı bölümlerini by-pass ederek işitme sinirini doğrudan uyarır.
Cerrahi bir işlemdir ve ameliyat sonrası yoğun bir işitsel rehabilitasyon süreci gerektirir.
